Filipino

Araw ng Panglobong Ina ng Wika

Ni Akhtar Hossain isinalin sa Tagalog ni Rolly Cabrera, editor/publisher ng Taliba¬† Sana ang “International Mother’ Langguage Day” (Araw ng Pangglobong Ina ng Wika) ay maging isang kapistahan (holiday) sa Canada. Bakit naman? Bueno, alam ng mga naninirahan dito sa Canada na bawat buwan sa bawat taon ay may mga kapistahan o holidays. Tanging ang buwan ng Pebrero lamang ang wala nito. Marami ang nagmumungkahi na magkaroon ng isang kapistahan ang Pebrero upang balanse ang pananaw ng mga tao sa pagitan ng mga kasiyahan at pagtratrabaho.

Sang-ayon sa ulat noong Marso 2002 na aniya ang bawat Canadian ay nagiging mga workaholic sa bawat araw. Iyon ay gaya ng alak na nakakalasing na inom nang inom?trabaho nang trabaho walang pahinga ay maaaring malango o manglupaypay din. Kaya naisipan na magkaroon ng holiday ang Pebrero?at marami ang nagmungkahi na ang “Prime Minister Day” “Flag Day” ay maging holiday sa Pebrero ?.ang sabi ko naman ay “International Mother’s Language Day?”

Marami ang di nakakabatid na ang UNESCO ay nagtalaga ng isang pantanging araw sa loob ng isang taon na “International Mother’s Langguage Day”, na tinanggap naman ng isang organisasyon sa Canada na kilala bilang ” Lovers of International Mother’s Language Club sa British Columbia ay nagmungkahi sa Secreatry General ng U.N.O. na gawin ang Pebrero 21 bilang IMLD. Ang panukalang ito ay pinalapakpakan at sinuportahan ng mga delagado ng mga bansa. Pinagtibay din ito noong Nobyembre,1999 sa Plenery Session ng UNESCO’s General Conference sa Paris na sinuportahan ng 188 mga bansa kabilang ang Canada. Mula noon naging inspirasyon na ‘to para sa pangdaigdigan.

Walang sinumang sa daigdig ang makakapantay sa mga ginagampanan ng INA. Ang pangalang di natitinag ay isang kanlungan na tinawag na “INA”. Gaya ng patak ng ulan, ng luningning ng mga bituin ay masasabing ang INA ay walang hangganan. Hindi lamang dinadalala basta sa sinapupunan ang sanggol ng INA kundi painakakain din ito ng kaniyang mismong katawan habang siya’y nagdadalang-tao. Laging alisto at handa ang INA sa pangangailangan ng kaniyang supling. Mula sa mga apat na sulok ng mundo, ipinakita at ipinahayag sa simpleng wika ng INA ang ipinanganak na sanggol: mga puno, mga ilog, buwan, araw, mga bituin atbp. Higit sa lahat ay tinuturuan ng buong pagsisikap ng INA ang kaniyang bagong supling ng kaniyang wika. Mula sa boses ng INA ang sanggol ay nagsalita: “Ina, ang iyong tinig ay umabot sa aking pandinig gaya ng matamis na nectar.”

Di nagtagal lumaki ang supling, at sa isang punto lumisan ito sa kaniyang sariling lakad at iniwan si INA. Nalibang sa trabaho kung kaya pati ang sariling INA ay napabayaan din. Gayunman di niya nalilimutan ang pagkakakutang sa kaniyang INA kaya kahit sulat o mga cards ay nagpapadala siya. Nagsasaad sa sulat ng pangangamusta at nagpapaalala sa INA na pangalagaan ang sariling kalusugan. Gayunpaman nais ng INA na malaman kung naaalala pa ng anak nuong kaniyang kabataan habang siya’y pinaghehele ng INA, Mga alaalang awiting mga ‘lullabies’ at ng ‘twinkle twinkle little star kahit medyo nanginging ang boses sa wari’y sa ngayon ay naglalaho pa man din ngunit sa kaibuturan naman ng puso nanggagaling. Mga wikang itinuro tungkol sa mga puno, mga ilog at ang buwan, wikang tila nangyaring maglaho na rin.. Ako’yDi nagtagal lumaki ang supling, at sa isang punto lumisan ito sa kaniyang sariling lakad at iniwan si INA. Nalibang sa trabaho kung kaya pati ang sariling INA ay napabayaan din. Gayunman di niya nalilimutan ang pagkakakutang sa kaniyang INA kaya kahit sulat o mga cards ay nagpapadala siya. Nagsasaad sa sulat ng pangangamusta at nagpapaalala sa INA na pangalagaan ang sariling kalusugan. Gayunpaman nais ng INA na malaman kung naaalala pa ng anak nuong kaniyang kabataan habang siya’y pinaghehele ng INA, Mga alaalang awiting mga ‘lullabies’ at ng ‘twinkle twinkle little star kahit medyo nanginging ang boses sa wari’y sa ngayon ay naglalaho pa man din ngunit sa kaibuturan naman ng puso nanggagaling. Mga wikang itinuro tungkol sa mga puno, mga ilog at ang buwan, wikang tila nangyaring maglaho na r ginang sa Brazil, bakit ni isa ay walang makapansin sa halaga ng aking wika. Ang ibang INA ay nagsabing ako’y isang Inuit..Umawit ng ‘lullaby’ ay inaawitan ang kaniyang sanggol nuong kahit ito’y nasa sinapupunan pa lamang. Nalimot ba ng ng anak ang sariling wikang itinuro ng INA? Nang magkagayun lahat ng INA ay nagsimulang nagsalita ng may pagkakaisa: Ako’y Italian, Griego,Koreano, Filipino,Punjabi, Vietnamese, Chinese, French, Portugese, Bengali, at marami pang nagsisunod.

Alalahanin na lang si Martin Luther King na kung ang paraan ng kaniyang talumpati ay sa pamamagitan lang ng kumpas ng kaniyang mga kamay sa harap ng laksang mga tao at pinatay sa araw ding ‘yon! Mauunawaan ba natin siya kung hindi siya nagsalita ng wika na siya pala’y mayroong isang pangarap?

Di ba totoo rin na dahilan sa wikang isinasalita na lumalabas sa ating bibig na tayo pala’y may mga pangarap? Bagaman di katakataka na sa kabila ng mahigit na 6,000 mga lenguwahe sa buong mundo’y iilan na lang sa mga ito ang nananatili at pakunti nang pakunti na lang ang nagsasalita ng kaniyang INANG WIKA. Di ba’t utang nitong modernong sibilisasyon ang kaniyang pinanggalingan o pag-iral dahil sa kaniyang INANG WIKA? Ang WIKA o lengguwahe ang siyang unang isinalita ng unang tao, ang wikang isinalita na naging pantanging kasanayan sa mundo, mga wikang kalat sa buong daigdig ay maliwanag na naglalaho na sa ngayon at ikaw mismo ang makapagpapatunay niyan. Gayunman nananatiling mga tahimik o walang kibo. Tayo’y maraming gawaing ?ngunit sa panahong kailangan gawin ay hindi naman ginagawa.

Ang Canada ay nasa pinakamataas na ranggo sa buong mundo sa pagpapahintulot sa mga immigrants na gamitin ang kanilang sari-sariling mga wika bilang bahagi ng kanilang kultura. Ito;y sang-ayon sa huling census report na sa Toronto lamang ay may 169 mga immigrants galing sa ibat-ibang mga bansa ang naninirahan dito na taglay ang kani-kanilang mga wika. Ang kabilang sa mga bansang may mataas na bilang na mga immigrants ay galing sa China, Philippines, India, Pakistan, HongKong, Taiwan, North Korea, Russia atbp. Ang mga WIKANG taglay ng mga ito ang siya mismong isinasalita ng mga magulang sa kanilang mga anak mula pa pagkasanggol?at ayon sa kalkulasyon ang di ma bilang ng mga sanggol na ipapapanganak dito ay lalaking magasasalita rin ng kanilang sariling INA Wika na minana mula sa kanilang magulang at mga ninuno.

Ang wika o lengguwaheng isinasalita at itinuturo ng INA sa kaniyang anak?di ba ito’y isang pantanging karapatan ng bawat indibiduwal? Huwag natin lagyan ng mga balakid ang espesyal na karapatang ito! Huwag natin ipagkait ang karapatang ng mga bata na matuto at malaman ang kanilang INANG WIKA mula sa kaniyang pinanggalingan. Bagaman ang bawat pamilya aymay likas na mga usapan na manatili ang kanilang wika kahit na sila’y naninirahan sa ibang bansa. Kung kaya particular na minumungkahi na ipagdiwang ang “Araw ng Pangglobong Ina ng Wika” gaya din naman ng pagtangagp nila ng marangal sa mga kapistahan ng ‘Labour Day, Women’s Day, and AIDS Day’ ay may kani-kaniyang ikararangal at pagkakilanlan.

Para sa higit ko pang magagawa ipinagkakaloob ko ngayon sa ating Punong Ministro ng Canada, its Heritage Minister at sa ibat- ibang membro ng House of Commons kasama ang mga lider ng mga salungat na partido. Ako’y nakatanggap din ng ilang mga rekognisyon dito. Kung iniisip nating maingat na ipagpatuloy ang mungkahing ito na pagsikapan ang ika-21 ng Pebrero ay gawing pambansang kapistahan sa Canada, Ako ngayon ay humihiling at nananalangin na paratingin ito sa Membro ng Parliamento na kinatawan sa inyong lugar, mga politico, mga punong negosyante,mga ginagalang na tao sa inyong komunidad, lalo na ang inyong mga kaibigan at mga kapitbahay. Mahal natin ang ating mga INA na kung wala sila ay wala rin tayong kultura ng pagkakilanlan. Pagsikapan po natin paratingin ang pinagsisikapan natin ito alang-alang sa INA at sa kaniyang WIKA na mapagtagumpayan natin paratingin at dingin ng House of Commons upang matupad na ang INTERNATIONAL MOTHER’S LANGUAGE DAY ay maging opisyal na kapistahan sa Canada.